To stan kontrolowanej, odwracalnej utraty przytomności wywołany podaniem leków działających na ośrodkowy układ nerwowy. Obejmuje cztery fazy:
1. Wprowadzenie do znieczulenia – okres od podania leków do uzyskania gotowości do zabiegu.
2. Podtrzymanie znieczulenia – utrzymanie odpowiedniego poziomu anestezji podczas operacji.
3. Wybudzanie – okres przywracania świadomości i czynności fizjologicznych.
4. Okres poanestetyczny – czas bezpośrednio po zakończeniu znieczulenia, wymagający ścisłego monitorowania pacjenta.
Grupy leków stosowane w premedykacji
Leki stosowane w znieczuleniu ogólnym – podział i zastosowanie w praktyce pielęgniarskiej
Anestetyki dożylne
Stosowane do wprowadzenia (indukcji) oraz podtrzymania znieczulenia. Działają szybko, a czas ich efektu zależy od dawki i właściwości farmakokinetycznych.
Anestetyki wziewne
Stosowane samodzielnie lub w połączeniu z anestetykami dożylnymi. Wpływają depresyjnie na układ sercowo-naczyniowy i oddechowy. Mogą powodować przyspieszenie oddechu, zmniejszenie objętości oddechowej, rozszerzenie oskrzeli oraz działanie zwiotczające na mięśnie.
Opioidowe leki przeciwbólowe
Stosowane w premedykacji oraz w leczeniu bólu pooperacyjnego. Zmniejszają zapotrzebowanie na anestetyki wziewne i dożylne.
Środki zwiotczające (leki blokujące przewodnictwo nerwowo-mięśniowe)
Stosowane w celu ułatwienia intubacji oraz zapewnienia odpowiedniego zwiotczenia mięśni podczas zabiegu.
Dalsza część artykułu jest dostępna w pakiecie
W pakiecie znajdziesz także pytania egzaminacyjne z wyjaśnieniami do tego tematu.
Przed zabiegiem: sprawdź, czy pacjent nie ma przeciwwskazań (np. porfiria, alergie). Upewnij się, że pacjent jest na czczo.
Podczas indukcji: asystuj przy podawaniu leków, monitoruj parametry życiowe (ciśnienie, tętno, saturację, oddech). Bądź przygotowana na wystąpienie bezdechu.
Po podaniu środków zwiotczających: pacjent wymaga kontrolowanego oddechu – nie wolno pozostawiać go bez nadzoru.
W okresie wybudzania: obserwuj powrót świadomości, odruchu połykania i samodzielnego oddechu. Zwróć uwagę na drgawki (ryzyko po propofolu) oraz niepokój ruchowy (po ketaminie).
Dokumentuj: podane leki, dawki, drogi podania, reakcję pacjenta oraz ewentualne działania niepożądane.
Znieczulenie miejscowe – definicja
Znieczulenie miejscowe polega na odwracalnym, ograniczonym miejscowo zniesieniu czucia bólu poprzez działanie leków na zakończenia i włókna nerwów czuciowych.
Rodzaje znieczulenia miejscowego
Uwaga praktyczna: W celu przedłużenia działania leku i ograniczenia krwawienia często dodaje się adrenalinę lub noradrenalinę, które zwężają naczynia krwionośne i opóźniają wchłanianie środka.
Syntetyczne środki miejscowo znieczulające
Podawane w formie iniekcji w okolice nerwów obwodowych, blokują przewodnictwo we włóknach nerwowych w sposób odwracalny. Różnią się siłą, czasem działania i przenikaniem do tkanek.
Działania niepożądane syntetycznych środków znieczulających:
upośledzenie przewodnictwa w sercu (zmniejszenie siły skurczu i pobudliwości)
wpływ na mięśnie gładkie i szkieletowe – hamowanie przewodzenia bodźców
objawy ze strony oun: uspokojenie, niepokój, drgawki; w dużych dawkach – depresja oddechowa
objawy toksyczne po przedawkowaniu: pobudzenie psychoruchowe, zaburzenia widzenia i mowy, drętwienie ust i języka, metaliczny smak, drgawki, utrata świadomości
